• Tamer Gerek

Dünyanın En Eski Tapınağı Göbeklitepe


Göbeklitepe

Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık olarak 22 km uzağında, Örencik Köyü yakınlarında yer alan, dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Göbeklitepe'yi kendi sınıfından eşsiz kılan etken, yaklaşık on iki bin yıl önce M.Ö. 10.000 yıllarında inşa edilmiş olmasıdır.

M.Ö. 9600 - 7300 yıllarına arasında sınıflandırılan Neolitik Çağ dönemine ait olan Göbeklitepe, tepenin üstünde yer alan başlıca dairesel ve oval şekilli yapılar bulunmuştur.

Dr. Klaus Schmidt

Kazılar, 1995 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsünün yardımıyla arkeolog Dr. Klaus Schmidt tarafından başlatılmıştır.

Dünyanın ilk tapınakları olarak kabul edilen Göbeklitepe’de bulunan henüz altı tanesi gün ışığına çıkarılmış olan, toplam 20 adet olduğu belirlenen bu üzeri açık yapıların dini amaçlı yapılmış olduğu araştırmalar sonucunda keşfedildi.

Bu tapınakların yapılış biçiminde ortak bir özellik göze çarpıyor, T biçiminde sütunlar ile çevrilmiş bu tapınakların merkezinde iki T biçiminde sütun karşılıklı olarak yer alıyorlar.

Göbeklitepe

Stilize edilmiş insanları tasvir eden T biçimindeki sütunların ağırlıkları 40 ila 60 ton arasında değişmektedir. Yaban domuzu, boğa, yılan, tilki, turna ve yaban ördekleri en sık görülen hayvan tasvirleri bulunan taşlar üzerine kazılan bu hayvan tasvirlerinin yanında üç boyutlu kabartma şeklinde yapılan başka betimlemeler de bulundu. Bunlardan en önemlisi T biçimindeki sütunun yan tarafından aşağı doğru iner biçimde tasvir edilen aslan kabartmasıdır.

İlkel el aletlerinden başka bir aletin olmadığı bu dönemde sütunların nasıl taşındığı ve dikildiği hakkında arkeologlar hala geçerli bir açıklama getiremedi. İnsanlığın ilkel döneme ait döneminde yerleşim ve tarım kavramlarından çok uzak olduğu 12.000 yıl öncesinde bu yapıların nasıl tasarlandığı sorusu da henüz cevaplanmadı. Belki tüm bu sorulara cevap bulunduğunda insanlık tarihi yeniden yazılacak...

Referanslar:

- http://xn--gbeklitepe-ecb.com/

- https://news.nationalgeographic.com/2016/01/150120-gobekli-tepe-oldest-monument-turkey-archaeology/

Spiritüalizmde Bu Hafta